داشته‌اند كه مشهور و در كتابها از قول ايشان ذكر شده است . گروهى از اهل سنت ، از عقيدهء سعد بن ابى وقاص و ديگر همفكران او پيروى مىكنند ، يعنى از يارى دادن هر دو گروه خود را كنار مىكشند و در عين حال اصل جنگ را محكوم مىكنند و معتقدند امير المؤمنين على ( ع ) ، حسن ، حسين و محمد - پسران آن حضرت - و ابن عباس ، خزيمة بن ثابت ذو الشهادتين ، ابو ايوب انصارى ، ابو الهيثم بن التيهان ، عمار بن ياسر ، قيس بن سعد بن عباده و ديگر بزرگان مهاجر و انصار مرتكب اشتباه شده‌اند ؛ در مورد عايشه و طلحه و زبير و پيروان آنان هم كه در جنگ شركت كرده و آن را حلال دانسته‌اند همان گونه معتقدند و مىگويند آنچه كرده‌اند دور از صواب بوده است و فقط به همين اندازه بسنده كرده‌اند ، حتى مدعى نشده‌اند كه آنان گرفتار عقاب خداوند خواهند شد ، بلكه براى آنان اميد رحمت و آمرزش دارند و اميدشان به رستگارى ايشان بيشتر از بيم بر عقاب ايشان است . گروهى ديگر از اهل سنت هم مانند گروه گذشته معتقدند كه همهء شركت كنندگان در جنگ جمل مرتكب خطا شده‌اند ؛ ولى مىگويند به طور قطع امير المؤمنين على ، حسن و حسين ( ع ) ، ابن عباس ، عمار بن ياسر و خزيمة بن ثابت ذو الشهادتين هر چند در مورد جنگ و خونريزى مرتكب اشتباه شده‌اند ، ولى با توجه به عظمت اطاعت ايشان از خداوند متعال و شركت آنان در جنگها در التزام پيامبر ( ص ) و به پاس مصاحبت با رسول خدا و فداكارى براى آن حضرت اين لغزش ايشان آمرزيده است . اين گروه دربارهء عايشه و طلحه و زبير و ديگر كسانى كه سابقهء صحابى بودن و سابقهء شركت در جهاد داشته‌اند نيز همين گونه قضاوت مىكنند ، ولى ديگر شركت‌كنندگانى را كه خونريزى را روا دانسته‌اند ، اهل آتش مىدانند ؛ و از يكى از مشايخ و ائمهء دينى خود نقل مىكنند كه مىگفته است ، رهبران جنگ جمل رستگارند و پيروان نابود و بدبخت . خلاصه آنكه در اين مورد ميان صحابى و غير صحابى فرق قائل شده‌اند و به حديثى كه از پيامبر ( ص ) روايت شده است استناد مىكنند كه ايشان به يكى از مسلمانان كه محضر پيامبر را درك كرده ولى از اصحاب نبوده است و خود را برتر از مردى از اصحاب دانسته است ، فرموده‌اند : « از تفاخر نسبت به اصحاب من پرهيز كنيد زيرا اگر كسى از شما به اندازهء كوه احد زر در راه خدا انفاق كند هرگز به پايهء يكى از ايشان بلكه به نيمى از رتبهء او نمىرسد « 1 » . »

--> ( 1 ) نظير اين روايت با اختلافى اندك در سنن ابى داود ، چاپ محمد محيى الدين عبد الحميد ، مصر ؛ ج 4 ، ص 214 ، ذيل شمارهء 4658 آمده است . م